17 januari 2021 (Terug in Nederland ten tijde van de pandemie)
“Je snoeit voor gisteren, vandaag en morgen!”. Dat leerde Marta Giani van Azienda Vinicola Pie di Colle mij. ‘Gisteren’, omdat je de takken wegsnoeit die het afgelopen jaar vrucht hebben gedragen. ‘Vandaag’ omdat de snoei directe gevolgen heeft voor de kwaliteit en kwantiteit van de druiven van het aankomend seizoen. En ‘morgen’ omdat er bij de snoei van dit jaar reeds scheuten worden bespaard die het volgend jaar vrucht zullen dragen. Op nog langere termijn hebben de gemaakte keuzes bij de snoei ook gevolgen voor de werkbaarheid en de gezondheid van de plant en de wijngaard.
Afgelopen drie jaar was ik rond deze tijd op de een of andere manier betrokken bij de wintersnoei van druivenplanten in Italiaanse wijngaarden. Eerst als observant/leerling, daarna als snoeier bij een verwaarloosde wijngaard en uiteindelijk kon ik toch meewerken bij meerdere wijngaarden. Het snoeien van druivenplanten betekent voor mij het bijeenkomen van drie van mijn passies: biologie (plantkunde, bacteriën en schimmels), fysische geografie (relaties met klimaat en bodem) en de wijn.
Als er iets is wat ik geleerd heb van de afgelopen jaren is dat het snoeiwerk niet zomaar door ongetrainde arbeiders gedaan dient te worden. Het gaat om de kwaliteit van de druiven en de gezondheid van de wijngaard, dus om de kwaliteit van de wijn en uiteindelijk de continuïteit van de business. Ik ben van mening dat een wijngaard moet investeren in een deskundige, liefst gecertificeerde snoeier die dit werk voor een langere tijd op dezelfde wijngaard blijft doen. Omdat deskundig snoeiwerk de kwaliteit van druiven/wijn direct beïnvloedt, betaal ik als consument liever voor goede zorg van de druivenplant dan voor een artistiek etiket.
Aan het begin van dit nieuwe jaar, terug in Nederland waar we door de pandemie (nog) niet onze eigen keuzes kunnen maken, ga ik in gedachten regelmatig terug naar de snoeiavonturen van afgelopen jaren. Bijna voel ik de pittige, koude ochtenden in de stille wijngaarden, hoor ik krakend gras van de rijp onder mijn voeten, het “snappen” van de snoeischaar en de muzikale klanken van de metalen draden gelijk gitaarsnaren, als je er tegenaan komt met je snoeischaar. Ik zie de zon die langzaam klimt aan de blauwe lucht en hoe de wijngaard kleuren krijgt. Ik voel het geleidelijk opwarmen van mijn lichaam door het werken waardoor ik bij elke rij druivenplanten een kledingstuk afpelde. Wat een plezier heb ik beleefd aan de uitdaging van een moeilijk geval, de kameraadschap met mijn medesnoeier en de trots op het gedane werk. De trots die ik later weer voelde toen wij in het najaar manden vol mooie trossen konden plukken en toen wij na de fermentatie de jonge wijn konden proeven.
Momenteel geniet ik van de “level course” van Simonit&Sirch (Vine Master Pruners Academy), wereldbekend snoeiduo uit Friuli in het Noord-oosten van Italië, die een methode ontwikkeld hebben voor het snoeien van druivenplanten. Zo ben ik toch een beetje met wintersnoei bezig, in de hoop op betere tijden.